Muhtasari wa Ripoti ya Mwaka ya PHIT 2025: Kutoka Ushahidi Hadi Matokeo

Prime Health Initiative Tanzania (PHIT) ni asasi isiyo ya kiserikali inayoongozwa na wataalamu wa ndani, iliyojikita katika kuimarisha mifumo ya afya kupitia afua zinazozingatia ushahidi, ubunifu, utafiti, na ushirikiano wa kimkakati.

Mwaka 2025 ulikuwa kipindi cha kuimarisha taasisi na kujenga msingi baada ya kukamilika kwa mradi wa Mlinde Mama. PHIT ililenga kuimarisha utawala wake, hali yake ya kifedha, mkusanyiko wa tafiti, ushirikiano, uwezo wa kutafuta rasilimali, na mwelekeo wake wa kimkakati wa muda mrefu.

Ikiongozwa na kaulimbiu “Kutoka Ushahidi hadi Matokeo: Kujenga Misingi ya Mifumo Endelevu ya Afya,” PHIT iliendelea kusukuma mbele ubunifu wa afya ya jamii unaoongozwa na wataalamu wa ndani na kupanua wigo wa ushahidi kwa ajili ya kuboresha upatikanaji wa huduma bora za afya.

Dira: Kuongoza ubunifu wa afya ya jamii unaoongozwa na wataalamu wa ndani na kupanua upatikanaji wa huduma bora za afya ambazo hazimwachi mtu yeyote nyuma.

Dhamira: Kubuni na kutekeleza afua za afya ya jamii zenye ufanisi, zinazozingatia ushahidi, na zinazomlenga mteja, ili kuimarisha mifumo ya afya.

Maeneo makuu ya kimkakati ya PHIT ni pamoja na:

• Afya ya Uzazi, Afya ya Mama, Mtoto Mchanga, Watoto na Vijana Balehe: Kusukuma mbele upatikanaji wa haki wa huduma bora katika mfululizo mzima wa huduma.
• Afya ya Kidijitali na Akili Mnemba: Kutumia teknolojia na zana zinazotumia takwimu ili kuboresha matokeo ya afya.
• VVU/UKIMWI na Magonjwa Yasiyoambukiza: Kusaidia mikakati ya kukabiliana na changamoto sugu na zinazoibuka za afya.
• Mawasiliano ya Mabadiliko ya Kijamii na Kitabia: Kukuza maamuzi sahihi ya kiafya na mabadiliko endelevu katika ngazi ya jamii.

“Ingawa mwaka 2025 ulikuwa mwaka wa kuimarisha taasisi baada ya mradi wa Mlinde Mama, tulifanikisha hatua muhimu zilizoimarisha taasisi yetu na kutuweka vizuri kwa ajili ya ukuaji wa siku zijazo.”

— Dkt. Hamid Mandali, Afisa Mtendaji Mkuu wa PHIT

“Matokeo huanza muda mrefu kabla ya utekelezaji. Mwaka 2025, tulijikita katika kuweka msingi wa matokeo ya muda mrefu kupitia mipango ya kimkakati, utafiti, na utafutaji wa rasilimali.”

— Prof. Willy Urassa, Mwenyekiti wa Bodi ya PHIT

PHIT ilirekodi mafanikio kadhaa muhimu ya kitaasisi, kifedha, na kisayansi katika kipindi cha mwaka:

• Mapendekezo 14 ya ufadhili yaliandaliwa na kuwasilishwa kusaidia programu za baadaye na ukuaji wa taasisi.
• Shilingi milioni 149 zilizohifadhiwa katika uwekezaji wa fedha taslimu.
• Maoni ya ukaguzi yasiyo na masharti, yanayoonyesha usimamizi bora wa fedha na uzingatiaji wa taratibu.
• Wanufaika 5,936 waliofikiwa kwa jumla kupitia programu ya afya ya uzazi ya Mlinde Mama.
• Machapisho na tafiti tano zilizozalishwa au kuendelezwa kupitia michakato ya usambazaji wa kisayansi.

Mafanikio haya yanaonyesha mwendelezo wa PHIT kutoka kuwa taasisi inayotegemea miradi hadi kuwa jukwaa imara la kitaasisi lenye uwezo wa kuzalisha ushahidi, kutafuta rasilimali, na kusaidia programu endelevu za afya ya jamii.

Shughuli muhimu ya kitaasisi iliyofanyika mwaka 2025 ilikuwa uandaaji wa Mpango Mkakati wa PHIT wa 2026–2030. Mchakato wa upangaji wa kimkakati uliundwa ili kufafanua mwelekeo wa baadaye wa PHIT, kuimarisha nafasi ya taasisi, na kubainisha maeneo ya kipaumbele kwa ajili ya uendelezaji wa programu, ushirikiano, utafiti, ubunifu, na utafutaji wa rasilimali.

Mchakato huo ulitoa fursa kwa uongozi, wajumbe wa Bodi, washauri wa kitaalamu, wanachama waanzilishi, na wadau wengine kutafakari mafunzo kutoka miradi iliyopita na kubainisha jinsi PHIT inavyoweza kubadilisha uzoefu wake wa utafiti na utekelezaji kuwa matokeo endelevu ya mfumo wa afya.

Mpango mkakati utaongoza ukuaji wa PHIT katika miaka mitano ijayo, ikiwa ni pamoja na upanuzi wa programu za afya ya uzazi, afya ya mama, mtoto mchanga, watoto na vijana balehe; matumizi yenye uwajibikaji wa afya ya kidijitali na akili mnemba; kuimarishwa kwa ushirikiano; kuboreshwa kwa mwonekano wa kitaasisi; na uendelezaji wa vyanzo mbalimbali vya ufadhili.

Matokeo ya utafiti wa PHIT ya mwaka 2025 yalijengwa moja kwa moja kutokana na ushahidi uliozalishwa kupitia mradi uliokamilika wa Mlinde Mama katika Mkoa wa Geita. Mkusanyiko wa tafiti ulichunguza Huduma ya Kliniki ya Wajawazito kwa Vikundi, afya ya kidijitali, utoaji wa huduma za afya wa kawaida, na matumizi ya kujifunza kwa mashine kusaidia utambuzi wa hatari kwa wajawazito.

Matokeo ya utafiti yaliyoangaziwa ni pamoja na:

• Utekelezaji wa Huduma ya Kliniki ya Wajawazito kwa Vikundi Tanzania: Mitazamo ya Wanawake na Watoa Huduma za Afya
• Afya ya Kidijitali na Kujifunza kwa Mashine kwa Ugunduzi wa Mapema wa Matatizo ya Shinikizo la Damu wakati wa Ujauzito
• Huduma ya Kliniki ya Wajawazito kwa Vikundi katika Mazingira ya Kawaida ya Afya ya Jamii: Ushahidi wa Ufanisi na Matumizi katika Mkoa wa Geita

PHIT pia iliwasilisha utafiti wake katika Mkutano wa 12 wa Kitaifa wa Afya wa Tanzania (Tanzania Health Summit), ikichangia katika mjadala wa kisayansi wa kitaifa na kusaidia kuziba pengo kati ya ushahidi wa utafiti, sera za afya, na utekelezaji wa afya ya jamii.

PHIT ilidumisha hali imara ya kifedha katika mwaka 2025, ikisaidiwa na usimamizi makini wa rasilimali za taasisi na uzingatiaji endelevu wa uwajibikaji wa kifedha.

• Jumla ya mali: Shilingi milioni 155.4
• Uwekezaji wa fedha taslimu: Shilingi milioni 149.0
• Fedha taslimu zilizoshikiliwa: Shilingi milioni 4.3
• Matokeo ya ukaguzi wa nje: Maoni ya ukaguzi yasiyo na masharti

Maoni ya ukaguzi yasiyo na masharti yanatoa uhakika kwamba taarifa za kifedha za PHIT ziliwasilishwa kwa uwazi na kwamba taasisi ilidumisha taratibu sahihi za usimamizi wa fedha. Uwekezaji wa fedha taslimu wa taasisi pia unatoa msingi wa mwendelezo wa kitaasisi wakati fursa za ufadhili na uendelezaji wa programu zinaendelea kutafutwa.

Maendeleo ya PHIT katika mwaka 2025 yaliungwa mkono na ushirikiano na taasisi za serikali, wadau wa kitaaluma, mashirika ya utekelezaji, washauri wa kitaalamu, na washirika wa maendeleo.

Wadau na washirika wakuu walijumuisha Serikali ya Tanzania, Jhpiego, Maternia, Aga Khan University, Johnson & Johnson, CCBRT, Gates Foundation, na washirika wengine wa kitaalamu na kitaasisi.

Ushirikiano huu uliunga mkono uzalishaji wa maarifa, upangaji wa kimkakati, uandaaji wa mapendekezo, usambazaji wa kisayansi, na mwendelezo wa ubunifu wa mfumo wa afya unaoongozwa na wataalamu wa ndani.

Ikiwa PHIT inaingia mwaka 2026, taasisi imejiweka vizuri kubadilisha uwekezaji wa kitaasisi uliofanywa mwaka 2025 kuwa matokeo halisi ya afya. Vipaumbele muhimu ni pamoja na:

1. Kupata ufadhili kutoka kwa wafadhili na programu.
2. Kukamilisha na kutekeleza Mpango Mkakati wa 2026–2030.
3. Kupanua mkusanyiko wa programu za afya ya uzazi, afya ya mama, mtoto mchanga, watoto na vijana balehe.
4. Kupanua kwa uwajibikaji programu za afya ya kidijitali zinazotumia akili mnemba.
5. Kuimarisha ushirikiano na serikali, taasisi za kitaaluma, wataalamu, na washirika wa maendeleo.
6. Kuboresha mwonekano wa kitaasisi wa PHIT na ushirikishwaji wa umma.

PHIT itaendelea kusukuma mbele ubunifu unaoongozwa na wataalamu wa ndani, uandaaji wa programu unaozingatia ushahidi, na mikakati endelevu inayoimarisha mifumo ya afya na kupanua upatikanaji wa huduma bora.

PHIT inatoa shukrani za dhati kwa Bodi yake ya Wakurugenzi, wanachama waanzilishi, wafanyakazi, washauri wa kitaalamu, wenzao wa serikali, washirika wa utafiti, na washirika wa maendeleo kwa msaada wao katika kipindi chote cha mwaka 2025.

“Mwaka 2025 ulikuwa mwaka wa kujenga misingi. Tunaendelea kujitolea kwa ubunifu unaoongozwa na wataalamu wa ndani, uandaaji wa programu unaozingatia ushahidi, na imani kwamba hakuna anayepaswa kuachwa nyuma.”

Kwa maelezo zaidi kuhusu mafanikio ya kitaasisi ya PHIT, shughuli za utafiti, hali ya kifedha, ushirikiano, na vipaumbele vya mwaka ujao, tazama au pakua taarifa kamili hapa chini.