Taarifa za Awali kuhusu VVU/UKIMWI Tanzania

Taarifa za Msingi kuhusu VVU/UKIMWI Tanzania

Kwa sasa inakadiriwa kuwa takribani watu milioni 1.4 wanaishi na VVU nchini Tanzania. Maambukizi ya VVU nchini yana sura nyingi. Kiwango cha maambukizi ya VVU ni 4.7% kwa kundi la umri wa miaka 15-49 (THIS, 2016/17). Ngono za jinsia tofauti bado ni njia kuu (inayochangia hadi 80%) ya maambukizi ya VVU Tanzania Bara. Kiwango cha maambukizi ya VVU nchini Tanzania kina tofauti kubwa kulingana na umri, jinsia, hali ya kiuchumi na kijamii, na eneo la kijiografia, jambo linaloonyesha tofauti za hatari ya maambukizi. (Tanzania MoHCDGEC, 2021)

Kiwango cha maambukizi ya VVU ni juu zaidi katika makundi maalum kama Watu Wanaojidunga Dawa za Kulevya (PWID) (16-51%), Wanaume Wanaofanya Mapenzi na Wanaume Wenzao (MSM) (22-42%), na watu wanaosafiri kwa kazi pamoja na wafanyakazi wa ngono (14-35%). Wanawake wanaathirika zaidi, ambapo kiwango cha maambukizi ya VVU ni 6.3% ikilinganishwa na 3.9% kwa wanaume. (THMIS 2011-12). Kiwango cha maambukizi ya VVU kwa vijana wenye umri wa miaka 15-19 kilikuwa 1% (1.3% kwa wasichana, na 0.8% kwa wavulana). Zaidi ya hayo, asilimia ya wanawake wenye umri wa miaka 20-24 walioambukizwa VVU ni kubwa zaidi (4.4%) ikilinganishwa na wanaume (1.7%) wa kundi hilo la umri. (Tanzania MoHCDGEC, 2021).

Kufikia lengo la kimataifa la 90-90-90 kutasababisha kupunguza maambukizi mapya ya VVU kwa 90%, hivyo kutoa fursa ya kukomesha UKIMWI ifikapo mwaka 2030. Serikali imeongeza jitihada za kupanua huduma za kuzuia, kutunza, kutibu, na kusaidia watu wanaoishi na VVU, ikiwemo kupitishwa hivi karibuni kwa mkakati wa Kupima na Kutibu Wote (Treat All). Jitihada hizi zimechangia kupungua kwa kiwango cha maambukizi mapya ya VVU kutoka kilele cha 1.34% mwaka 1992 hadi kufikia 0.07% kwa vijana wa miaka 15-24 na 0.25% kwa watu wazima (miaka 15-64) mwaka 2017. Lengo la nchi lilikuwa kupunguza kiwango cha maambukizi mapya kwa jamii kwa ujumla hadi chini ya 0.16% ifikapo mwaka 2017. (Tanzania MOHCDEC, 2021).

"Kiwango cha maambukizi ya VVU kwa vijana wenye umri wa miaka 15-19 kilikuwa 1% (1.3% kwa wasichana, na 0.8% kwa wavulana). Zaidi ya hayo, asilimia ya wanawake wenye umri wa miaka 20-24 walioambukizwa VVU ni kubwa zaidi (4.4%) ikilinganishwa na wanaume (1.7%) wa kundi hilo la umri."

— Tanzania MoHCDGEC, 2021

Majukumu na wajibu wa Prime Health Initiative Tanzania (PHIT) katika mapambano dhidi ya VVU/UKIMWI:

• Kusaidia jitihada zote za kimataifa na za ndani za VVU kufikia Kizazi Kisicho na UKIMWI.
• Kusaidia Serikali ya Tanzania na wadau wote kuhusu afua za kuzuia na kutibu VVU zenye msingi wa ushahidi.
• Kusaidia na kuimarisha mifumo iliyopo ya kukusanya na kutoa taarifa kwa kutumia teknolojia ya kidijitali.

Maeneo Yetu ya Kipaumbele ya Kiufundi

Maeneo yetu ya kipaumbele ya kiufundi:

• Uchunguzi wa maambukizi ya VVU kupitia mbinu za kitaifa zilizoidhinishwa za HTS katika jamii na vituo vya afya.
• Kuunganisha wateja wote waliogundulika kuwa na VVU hivi karibuni kwenye huduma za Utunzaji na Matibabu (CTC).
• Kuhakikisha kuendelea kwa huduma na kufikia kiwango kidogo cha virusi kwa wateja wote waliounganishwa kwa mafanikio.
• Utekelezaji wa afua zilizothibitishwa kisayansi za kuzuia maambukizi mapya ya VVU: uhamasishaji na matumizi kamili ya kondomu, Tohara Salama ya Wanaume kwa Hiari (VMMC), Kuzuia Maambukizi kutoka Mama kwenda kwa Mtoto (PMTCT), na Kinga ya Kabla na Baada ya Kujiweka Hatarini (PrEP na PEP)

Kuzuia Maambukizi ya VVU:

PHIT inaamini kuwa kuongeza jitihada za kuzuia kusambaa kwa VVU nchini Tanzania, hasa kwa vijana na watu wazima wachanga, kutachangia pakubwa kuwa na kizazi chenye afya bora siku zijazo, na hivyo kuchangia kufikiwa kwa Lengo la Maendeleo Endelevu namba 3

PHIT imejikita katika kusaidia jitihada za Serikali ya Tanzania, kupitia Wizara ya Afya, Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, kuhakikisha kuwa mikakati ya kuzuia iliyopendekezwa na WHO inatekelezwa na kupanuliwa kwa kutumia mbinu za kibunifu, ili kufikia lengo la kupunguza kiwango cha maambukizi ya VVU nchini Tanzania.

Mikakati yetu muhimu ya kuzuia VVU ni pamoja na:

Mikakati yetu muhimu ya kuzuia VVU ni pamoja na:

• Kuhamasisha matumizi sahihi na endelevu ya kondomu za kiume na za kike
• Kupunguza madhara kwa watu wanaojidunga na kutumia dawa za kulevya
• Upimaji na ushauri nasaha kuhusu VVU na Magonjwa ya Ngono (STIs), ikiwemo kupima VVU wewe mwenyewe
• Kubaini, kushauri, na kutibu wagonjwa wa Kifua Kikuu (TB)
• Tohara Salama ya Wanaume kwa Hiari (VMMC)
• Kinga ya Kabla ya Kujiweka Hatarini (PrEP) kwa watu wenye hatari kubwa
• Kinga ya Baada ya Kujiweka Hatarini (PEP) kwa mazingira ya kazi na nje ya kazi, na
• Kukomesha maambukizi ya VVU kutoka Mama kwenda kwa Mtoto (eMTCT)